fotografie

Over film is het laatste woord nog niet gezegd. Een hele tijd geleden ontdekte ik de films van Efke en Adox, en hoewel ik lang heb gemeend ze te bestellen, heb ik dat nooit gedaan –u weet hoe dat gaat. In Seattle had ik me echter voorgenomen zo gauw of tellen de nieuwe Rollei films te proberen, en het heeft geen halve maand geduurd of mijn bestelling voor de Rollei R³ Starter Kit 120 was geplaatst bij macodirect in het verre Duitsland (Maco, ofte Hans O. Mahn GMBH & Co.KG is –voor zover ik het heb begrepen– de fabrikant van de Rollei film). Gisteren mocht Tessa de doosjes in ontvangst nemen.

Retro 100, Retro 400, Ortho 25, en de R³, telkens in trial kit, wat inhoudt dat er vijf films worden geleverd en een flesje Rollei High Speed ontwikkelaar, net voldoende om telkens die vijf filmpjes in te ontwikkelen. De mooie houten doosjes krijgt u er gratis bij, net zoals die snoepjes.

De Retro is een panchromatische film (zwart/wit beïnvloed door alle kleuren van het spectrum); de Ortho is een monochrome/orthochromatische film (zwart/wit beïnvloed door een beperkt aantal kleuren); de R³ is de –naar verluidt– meest veelzijdige film ooit, met een inzetbaarheid van ISO 25 tot ISO 6400, met een zeer subtiele weergave van grijswaarden. We spreken wel over lange ontwikkeltijden, van 13 tot 32 minuten!

Klinkt fantastisch voor concertfotografie, en ik heb al een beetje spijt dat ik alleen 120 rolfilm heb gekocht en geen 35mm film. Heb ik al gezegd dat ik van plan ben om opnieuw redelijk wat zwart/wit film te gaan gebruiken voor de concerten?

Misschien moeten we maar ophouden met te zeggen “ik heb vijf harddisken van 250 GB met data”, en spreken over “ik heb voor vijf uur data van de te kleine harddisk naar een grotere overgepompt”.

Mijn (digitale) foto’s staan allemaal netjes op één harddisk van 500 GB. Dat is goed voor drie-vier jaar RAW foto’s (eigenlijk teruggaand tot 2004 toen ik daar voorzichtig mee begonnen ben) en JPGs –waarvan ik geen RAWs heb– die teruggaan tot 1999. Dat ik ’slechts’ 500 GB nodig heb is omdat ik…

• …bijvoorbeeld niet ‘mitrailleer’; ik geloof daar ook niet in. We maken foto’s, geen video-opname. Kijk, denk na, en druk af. Specificaties bij DSLRs als ‘maakt 15 beelden per seconde in RAW’, zijn aan mij niet besteed. Een foto is een momentopname, en al beweegt de muzikant nog zoveel, op een bepaald moment staat hij in die beweging stil, en dát is het moment waar u naar op zoek was. Ook met 15 gemitrailleerde bewogen beelden komt u niet tot één onbewogen beeld.
• …geen veeltrekker ben. Ik heb er geen nood aan om 800 foto’s te maken als ik zie dat ik er na 20 al genoeg heb van dat concert. Soms gaat het ook gewoon niet, omdat het licht dermate slecht is, of de muzikanten helemaal achteraan, achter de pupiters en/of instrumenten blijven staan, etc.
• …redelijk wat wegsmijt: met bewogen foto’s zijt ge niks, die nemen enkel plaats in. Hoe langer ik bezig ben met concertfotografie, hoe gemakkelijker het voor mij is om onscherpe foto’s definitief ende onherroepelijk de vuilbak in te kieperen.

Edoch ook mijn harddisk raakt verzadigd. De eerste keer ging dat om een versassing van 150 GB naar 250 GB, dan van 250 naar 500 GB, en nu gaat het om een ontdubbeling van de 500 GB fotodisk.

Mijn workflow is namelijk als volgt: ik smijt alle RAW files op die harddisk, die tag ik met keywords en omschrijf ik in de exif met details over het evenement: locatie, groepsnaam, groepsleden. Vervolgens open ik lightroom, en daarin importeer ik de RAW files naar DNG die ik op een andere plaats laat wegschrijven (maar op dezelfde harddisk). De triage tussen goed en slecht gebeurt vervolgens in die geïmporteerde DNG-bestanden.

De ontdubbeling van de fotodisk houdt in dat ik 300 GB RAW bestanden op de 500 GB HD (fotobase) overhoudt, en een dikke 100 GB DNG bestanden op een oudere 250 GB HD (fotowork) overzet. Beide harddisken worden gebackupped op telkens een identieke HD van dus resp. 500 GB (fotoback) en 250 GB (fotowack). Maar al dat versassen neemt waanzinnig veel tijd in beslag –gelukkig gebeurt het allemaal in de achtergrond.

Een dik half jaar geleden schreef ik voor de eerste keer over Ethan Aaro Jones. Ik was bij zijn foto’s terecht gekomen via een link op Jörg Colbergs onvolprezen site over fotografie, Conscientious. Colbergs site blijft een favoriet in mijn nieuwslezer.

Het was bij Jones dat ik voor de eerste keer zin kreeg om van iemand een foto te kopen. Ik had half gespeeld met het gedacht om hem te contacteren, maar had die gedachte al gauw verdrongen, met als (drog)reden dat het toch te duur zou zijn. Ergens in mei was ik van plan om Jones te contacteren om een print te kopen, maar toen ontdekt ik dat hij op dat moment door Amerika reisde, en zelfs Seattle aandeed. Niet het geschikte moment dus om naar een print te informeren –alweer een drogreden? ^(*)

Edoch, rond dezelfde tijd dus, dat ik Jones voor het eerst op mijn weblog vermeldde, begon de jonge fotograaf aan een nieuw project, pause | to begin:

In mid-April, 2008 Ethan and David depart the quaint fishing village of Tenants Harbor, Maine in Ethan’s yellow-jacket colored 2003 Mazda Protegé 5 (fancy é necessary) with hopes that Toyota will one day donate a Prius for Pause, to Begin to become green. Together, they drive thousands of miles while listening to David’s iPod (packed with endless amounts of Sigur Ros-esque vibrations) because Ethan doesn’t really listen to much music. Bruno Tore, a hilarious Portugese filmmaker, accompanies the two in order to produce what will become an Oscar nominated film about the adventure of making Pause, to Begin and it’s truly epic selected artists.

U kon het volgen op het pause, to begin blog, en ze hebben nog steeds grootse plannen.

—

^(*) We vertrekken nu wel terug naar België, maar ik denk toch dat ik hem een mailtje ga sturen voor een print. Er is tenslotte altijd de post/FedEx/UPS.

“Did you bring a portfolio?” is de vraag die ik al een paar keer gekregen hebt als Tessa mij weer introduceert als photographer. Zelf vind ik dat epitheton alsnog ongepast, maar het wordt inderdaad tijd dat ik eens de betere foto’s begin te bundelen. Voor het allemaal in digitale archieven en negative binders verdwijnt (of zoiets).

Vangt u eigenlijk iets aan met uw foto’s? Of smijt u ze op flickr en kijkt u er daarna niet meer naar om? Laat u nog foto’s afdrukken? Of print u ze zelf uit?

Travel light, of toch zo licht mogelijk, dat is mijn devies. Ik heb bijna niks meegebracht naar Seattle, gewoon omdat ik er niet van houd om te sleuren. Eén fototoestel moet volstaan, zo had ik gedacht, en gezien de Hasselblad te zwaar is, er geen lichtmeter in zit, en ik film eerst moet laten ontwikkelen en scannen voor ik de foto’s online kan plaatsen, opteerde ik voor digitaal. Ik ben zwaar content van de Canon 5D –op dat sensorprobleem dan na– ik speel graag met een groothoek, en ik zag niet in waarom ik op deze reis een telelens zou nodig hebben. Hopsa, de 5D ging samen met de 16-35mm f/2.8 de trouwe LowePro rugzak in, en ik was gezet voor de komende drie maand. Zo dacht ik toch.

Toen in april mijn 5D de geest gaf, wist ik niet meteen wat te doen. Ik had hier al niet veel om mij te verstrooien –mijn tijd werd grotendeels besteed aan Henri lesgeven en inkopen doen– en als ik mij dan ook niet meer in mijn fotografie zou kunnen uitleven…

De daaropvolgende dagen heb ik als een bezetene alle mogelijke internetbronnen geraadpleegd. Van reguliere verkopers in New York, tot tweedehands zaken zoals KEH, tot ebay; zodra ik een moment vrij had, schuimde ik ze allemaal af. Tot ik uiteindelijk bij dit juweeltje terecht kwam:

De Rolleiflex FX 80mm f/2.8. De meest recente uitvoering van de beroemde TLR (Twin Lens Reflex), voor een schijntje van de officiële prijs. In dollar dan nog. Daar hangt een reukje aan, vreesde ik, en ik heb gans het internet afgespeurd naar informatie over de verkoper (KEH). Uiteindelijk heb ik de sprong dan toch maar gewaagd –en er meteen een Heidosmat-Rolleinar 1 bij besteld– en nog geen week later werd het toestel geleverd (ongeveer op hetzelfde moment dat mijn 5D hersteld was). Het toestel is in nieuwstaat, er zitten twee kleine gebruikssporen op het leer aan de achterkant, maar de rest van het toestel en de lenzen zien eruit als kwam het nieuw uit de fabriek.

De foto’s die eruit komen zijn scherp, zelfs met die Rolleinar (een voorzetlens die ervoor zorgt dat je dichter bij het onderwerp kan komen –zie foto hierboven). En er zit ingebouwde een lichtmeter in, die een uitstekende reputatie geniet. Zowel een controle met de losse lichtmeter als de foto’s zelf bevestigen dat alleen maar.

Zo tevreden als ik ben van de 5D voor digitaal, zo tevreden ben ik van de Rolleiflex voor analoog. Ik denk dat ik mijn (middenformaat) analoge toestel gevonden heb.

Flickr is een constante bron van inspiratie. Flickr is een constante bron van irritatie. It works both ways, en de beste manier is volgens mij om het interessante te absorberen, en het irritante links te laten liggen.

Lou O’ Bedlam –Luciano Noble II– is één van die actieve flickr mensen, en definitely één van de meer inspirerende. Hij maakt –naar eigen zeggen– al meer dan tien jaar portretten met voornamelijk een polaroid camera, en heeft onlangs een boek gepubliceerd (via blurb), Portraits of Pretty People. (Ik had het graag gekocht, maar vind het net iets te veel geld.)

Ga zeker eens rondkijken in zijn favoriete eigen foto’s. (Mine, not yours. You wanna see your favorites…well, I don’t know exactly how you do that, but it’s not here. These are the ones of mine I like. Me. I’m an only child, I do what I want.) Onlangs heeft hij een mooie reeks van Katie West gemaakt, en ook die van Barbara zijn zeer de moeite (dit is één van mijn favoriete). Ze heeft overigens een prachtige tattoo.

Quadrat is –om met de deur in huis te vallen– de nieuwsbrief van Franke & Heidecke.

—

(Even wat achtergrondinformatie, die u gerust kan overslaan.)

Tenzij u zich toegewijd bezig houdt met fotografie (pakweg als fotograaf of collectioneur) –of een zekere leeftijd hebt bereikt– is de kans groot dat geen van deze beide namen u bekend in de oren klinkt. Die kans vergroot lichtjes als ik u erbij vertel dat Paul Franke en Reinhold Heidecke de oprichters zijn van Rollei, een Duits bedrijf dat onberispelijke maar verschrikkelijk dure analoge camera’s maakt. Rollei zelf werd aan het begin van deze eeuw opgekocht, teruggekocht, en uiteindelijk opgesplitst in een aantal subbedrijven. Eén daarvan maakt rolleifilm, een ander maakt nog steeds fototoestellen met de merknaam Rollei(flex), maar onder de bedrijfsnaam Franke & Heidecke. Volgt u nog?

Het meest bekende toestel uit de Rollei-stal is waarschijnlijk de Rolleiflex, een twin lens reflex (TLR) camera, bestaande uit twee vaste lenzen, eentje om door scherp te stellen, een tweede waardoor de eigenlijke foto genomen wordt. Deze manier van werken heeft als voordeel dat er zich geen spiegel bevindt tussen de zoeker en het negatief (zoals bij de analoge SLR en de digitale fototoestellen als de Nikon D300 en de Canon 5D). Bij het maken van een foto klapt zo’n spiegel naar boven, dat zorgt voor trillingen, wat dan weer voor bewegingsonscherpte kan zorgen.

Wie denkt dat Franke & Heidecke enkel oudbollige analoge camera’s maakt, moet maar eens een blik werpen op de Hy6, een autofocus middenformaat camera die ontwikkeld werd in samenwerking met Sinar om zowel analoge als digitale backs te gebruiken. Over de prijs van zo’n toestel zullen we het even niet hebben.

—

Terug naar Quadrat. Het magazine wordt samengesteld door Urs Bernhard, een Zweeds fotograaf. Voor de eerste nieuwsbrief, Portrait (PDF, 12 MB), bezocht hij Steve Pyke en Inta Ruka. Pyke kent u misschien van zijn werk voor en met Peter Greenaway; hij is momenteel vast fotograaf voor The New Yorker. Beide fotografen werken vanzelfsprekend met Rollei(flex) camera’s.

Het resultaat van de eerste nieuwsbrief is redelijk traditioneel, een beetje voorzichtig en met weinig kwaliteit in de bindteksten.

(Mamiko Konishi, Full Bloom & Toshihiro Oshima, Vivre III)

Voor de tweede nieuwsbrief, Urban poetry (PDF, 5,9 MB), trekt Bernhard naar Japan, waar hij Mamiko Konishi (clarice & simon op flickr) en Toshihiro Oshima (TommyOshima op flickr) opzoekt. Beide fotografen zijn zo goed als onbekend in het Europa en de Verenigde Staten, maar genieten redelijk wat bekendheid op flickr, mede door de revival van analoge fotografie en de TLR toestellen (zoals de Rolleiflex) in het bijzonder.

De bindteksten blijven erm… weinig geïnspireerd, maar de nieuwsbrieven zijn zeer de moeite om te downloaden. Bovendien ben ik redelijk enthousiast over dit initiatief, dat toont dat een bedrijf zoals Rollei –sorry: Franke & Heidecke– behoorlijk mee kan zijn met de tijd. Bernhard laat zich met zichtbaar genoegen door zijn collega-fotografen portretteren, en dat voegt alleen maar toe aan de charme van de nieuwsbrief. Gaat dat zien!